Diyetisyen Gamze Altınay, Diyetisyen Gamze Altınay sitesinin yazarı - Sayfa 19 / 21

11540-Sexuality_and_Eating_Disorders-_Writers_Letter-1296x728-Header.jpg

Kendinizi kötü hissettiğinizde veya başka bir şekilde üzgün olduğunuzda kendinizi buzdolabına koşarken buluyor musunuz? Yemek yemekte duygusal olarak rahatlık ve mutluluk hissetmek yaygındır ve duygusal yeme denen durumun bir parçasıdır. Duygusal olarak yemek yiyen insanlar, olumsuz duyguları bastırmak ve yatıştırmak için haftada birkaç kez veya daha fazla kez stresli anlarını buzdolabı ile yatıştırırlar. Bu şekilde yedikten sonra suçluluk veya utanç/pişmanlık duyguları hissedebilirler, bu da aşırı yeme döngüsüne ve kilo alımı gibi sorunlara sebep olabilmektedir. Özellikle pandemi dönemi ve pandemi sonrası yeni normal döneminde danışanlarım ve takipçilerimden duygusal yeme ile ilgili birçok soru alıyorum. Bu dönemde artan stres, evde kalma, korku ve endişeler elbette ki bir şekilde bizi baş etmeye zorluyor ve baş etmek için etkili ve etkisiz olmak üzere iki tane seçeneğimiz var. O zaman etkiliyi seçelim demek oldukça kolaydır. Fakat gerçek anlamda etkili baş etme tekniklerini bilmek ve uygulamak o kadar kolay olmayabilir. Gelin beraber ilk adımı atalım! Bu yazımda duygusal yemeyi tanıyalım, diğer yeme bozukluklarından ayırt edelim ve duygusal yeme ile mücadele etmemiz için gereken yöntemleri öğrenelim. Bu sorunun büyük bir kısmını ilk adımı atarak çözmüş olacağız. (1)


nutrition-slide-2a-1280x853.jpg

Sağlıklı beslenmeyi öğrenmek hayatımızın geri kalanını sağlıklı, hastalıklardan uzak, hafif ve zinde geçirmemizin ilk adımı. Önceki üç yazımda sağlıklı beslenmeye giriş tadında gündelik hayata adapte edebileceğimiz birçok noktadan bahsettik. Şimdi ise danışanlarım tarafından da çok sık sorulan bir konuyu açıklamak istedim. Özellikle ‘’diyet’’ yapıyorum mantığıyla ilerlediğimizde, diyet sürecimiz bittiğinde kafanız karışabiliyor. Bunun sebebi de artık bir liste olmayacak ve ne yiyeceğiniz hakkında kafanız karışabiliyor. Bitiş dönemlerine yakın özellikle de hedeflediğiniz ağırlıktaysanız kiloları geri alma, sağlıklı beslenmeden uzaklaşma ve eski alışkanlıklara dönüş korkusu oluyor. Bu gibi endişeleri aşmak için aslında ilk adımımız diyet mentalitesinden çıkabilmek.


chrono-diet-ilustration-758x505-1.jpg

Sağlıklı bir beslenme alışkanlığına sahip olmak yalnızca beslenmeyle sınırlı bir alan değildir. Uyku, stres düzeyi, duygusal durum, sosyal ilişkiler, kişinin hastalıkları/rahatsızlıkları vb. gibi birçok faktör bu duruma etki etmektedir. Böyle etkenler varken gün içerisinde yediğimiz besinleri yani öğünlerimizi de etkileyen birçok değişken elbette olacak. Mesleğimiz, çalışma saatlerimiz, iş yoğunluğumuz, yemek hazırlama durumumuz, çalıştığımız yer, eğer evdeysek evdeki imkanlarımız vb. gibi faktörler bize olumlu ve olumsuz birçok durum yaratıyor. Bu durumların farkında olmak ve olumsuzlukları olumluya çevirmek, eğer çeviremediğimiz bir seviyedeyse en azından bizim sağlığımızı en az etkileyecek seviyeye düşürmek bizim elimizde. Bu anlamda hakkında en çok ‘’doğru bilinen yanlış’’ olan öğün saatleri ve sıklığı konusundan bahsetmek istedim.


beslenme-ve-diyet-1280x626.jpg

İlk yazımızda beraber besin, besin ögesi, besin gruplarını öğrendik. Sonrasında Sağlıklı Tabak Modeli ve Sağlıklı Beslenme Piramidini gözden geçirdik. Burada porsiyondan bahsetmiş olsak da verdiğimiz öneriler genel anlamda sağlıklı yaşam ve koruma programı için verilen önerilerdi. Bu yazımda ise porsiyon kontrolünü öğrenmek üzerine ölçüler, kilo vermek için yapılması gereken porsiyon kısıtlamaları, bir davete/misafirliğe/güne/düğüne vb. gittiğimizde  porsiyonumuzu nasıl kontrol edebileceğimizi öğreneceğiz. Porsiyon kontrolü sayesinde aslında programa uyamadığımız noktalarda bile kilo vermeye devam edebiliriz. Kilomuzu korumak istiyorsak yine en güzel yöntem porsiyon kontrolüdür. Özellikle çalışan biriyseniz ve öğlen öğünleriniz çalıştığınız yer tarafından veriliyorsa ve saklama kaplarını işe götürmek istemiyorsanız hazır yemeklerde porsiyon kontrolü yapmak kilo almayı ciddi şekilde önlemektedir. Buna ek olarak kaçamak yapacaksak bile porsiyonu kontrol edebilmek, bizi tok tutacak noktaya gelip durabilmek, mide kapasitemizi küçültmek vb. gibi alışkanlıkları kazanmak uzun vadede sağlıklı bir beslenme alışkanlığı edinmemizi sağlar.


bayramda-saglikli-beslenme-onerileri-1559301044-1206587.jpg

Beslenme dediğimizde aklımıza ‘’yemek yeme’’ canlanıyor olabilir. Fakat beslenme bundan ibaret değildir. Beslenmenin asıl tanımı ‘’ Sağlığı korumak, geliştirmek ve yaşam kalitesini yükseltmek için vücudun gereksinimi olan besin ögelerini yeterli miktarlarda ve uygun zamanlarda almak için bilinçli yapılması gereken bir davranıştır.’’ Buradan aklımızda kalması gereken noktalar ‘’gereksinim’’, ‘’yeterli miktarlar’’ ve ‘’bilinçli’’ kelimeleri olmalı. Beslenmenize hiç dikkat ettiniz mi? Öncelikle bunun farkındalığını kazanmak çok mühim. Yaşamak için yemek mi yoksa yemek yemek için mi yaşamak aslında yaptığımız bunu anlamak gerek. Bu farkındalığı kazandıktan sonra vücudumuza aldığımız besinleri daha dikkatli bir şekilde seçmek ve bize yararlarını bilmek çok önemli. Bunun için de beslenme eğitimimizin ilk aşamasında besin gruplarını tanıyacağız ve her besin grubuna ait gıdaları öğreneceğiz.


diyetisyen.jpg

YKS’nın 2 oturumu da bitti ve puanlar geldi. Puanların açıklanmasının ardından bir tercih dönemine geçiş yaptık. Bu süreçte özellikle genç takipçilerimden mezunu olduğum ‘Beslenme ve Diyetetik’ bölümü hakkında birçok soru aldım. Bu soruları tek tek cevaplamak yerine daha ayrıntılı bir şekilde rehber hazırlamak adına da bir yazı hazırlamak istedim. Özellikle pandemi dönemine denk gelen sınav dönemi maalesef normalden daha fazla kafa karışıklığına yol açtı.  Gelin bu kafa karışıklığından sizi bir nebze olsun çıkarmak için ileride  hayatınızın önemli bir parçası olacak olan canım mesleğimiz hakkında tecrübelerim doğrultusunda her noktaya değinelim.