Bağışıklık Dostu; Çinko Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

cinko-1000x570-1.jpg

Bağışıklık Dostu; Çinko Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

 

Çinko, bazı gıdalarda doğal olarak bulunan, diğerlerine dışarıdan eklenen ve bir besin takviyesi olarak bulunan önemli bir mineraldir.

Çinko Nedir? Ne İşe Yarar?

Artık hepimiz biliyoruz ki vücudumuz hücrelerden ibaret. Bizim metabolizmamızı oluşturan da aslında hücrelerimizin metabolizmasıdır. İşte çinko hücrelerimizin metabolizmasında hayati birçok göreve sahip. Hücre metabolizması dediğimizde bizim günlük olarak yaptığımız her aktiviteyi yapılabilir kılan enzimlerden bahsetmemek olmaz. Vücudumuzun her fonksiyonunda ona yardım eden protein yapıdaki enzimler elbette tek başına bu işi yapamazlar. Onlara yardım eden ‘’katalizör’’ diye adlandırdığımız minerallere ihtiyaçları vardır. Yani sağlıklı beslenme ve egzersiz gibi beraber çalışır enzim ve katalizörler. Çinko da vücudumuzdaki 100’ü aşkın enzimin katalizörü olarak görev almakta.

Çinko bağışıklık fonksiyonu, protein sentezi, yara iyileşmesi, DNA sentezi ve hücre bölünmesinde rol oynuyor. Ayrıca hamilelik, çocukluk ve ergenlik döneminde normal büyüme ve gelişmeyi destekliyor ve uygun tat ve koku alma duyusu için gerekli. Vücudumuzda süregelen bu rutini sürdürebilmek için mutlaka vücudumuza çinko almamız lazım.

 

Çinko takviyeleri, besin güvenliği, son tüketim tarihi ve saklanma koşullarından kaynaklı olarak güvenilir bir marka ve güvenilir bir merkezden temin edilmeli. Güvenilir marka ve güvenilir bir kaynaktan sipariş vermek için tıklayınız.

 

Çinkonun Faydaları
  1. Önceden de bahsettiğimiz gibi en önemli işlevi sindirime, sinir fonksiyonuna ve daha birçok fonksiyona yardımcı olması ve 300’ü aşkın enzimin yapısına katılması bizim için çok önemli.
  2. Ek olarak bağışıklık hücrelerinin gelişimi ve işlev gösterebilmesi için olmazsa olmaz bir mineraldir.  Çinko takviyeleri belirli bağışıklık hücrelerini uyarır ve oksidatif stresi azaltır. Örneğin, yedi çalışmanın gözden geçirilmesi sonucu günde 80-92 mg çinkonun soğuk algınlığının süresini %33’e kadar azaltabildiğini gösterilmiştir.
  3. Cilt sağlığı, DNA sentezi ve protein üretimi için de önemi birçok araştırma tarafından incelenmiş ve kanıtlanmıştır.
  4. Ayrıca tat ve koku duyularımız için gereklidir. Doğru tat ve koku için çok önemli olan enzimlerden biri bu besine bağlı olduğundan, çinko eksikliği tat alma veya koku alma yeteneğinizi azaltabilir .
  5. Hastanelerde yanıklar, bazı ülserler ve diğer cilt yaralanmalarının tedavisi için yaygın olarak kullanılır.
  6. Bu mineral kollajen sentezi, bağışıklık fonksiyonu ve inflamatuar yanıtta kritik roller oynadığından, yara iyileşme için gereklidir. Çinko eksikliği yara iyileşmesini yavaşlatırken, çinko takviyesi yaralı kişilerde iyileşmeyi hızlandırabilir.
  7. Akne tedavisine yardımcı olabilir.  Akne, dünya nüfusunun %9,4’ünü etkilediği tahmin edilen yaygın bir cilt hastalığıdır. Akne, yağ üreten bezlerin, bakterilerin ve inflamasyonun tıkanmasıyla ortaya çıkmaktadır. Çalışmalar hem topikal hem de oral çinko tedavilerinin, iltihabı azaltarak, P. acnes bakterilerinin büyümesini engelleyerek ve yağlı bez aktivitesini baskılayarak akneyi etkili bir şekilde tedavi edebileceğini düşündürmektedir.

 

Çinko Eksikliğinde Neler Olur?
  • Çinko eksikliği aslında klinik bir durum olarak değerlendirilebilir. Bu klinik durum, yani bir hastalık tablosu gibi değerlendirilen durum, büyüme geriliği, iştah kaybı ve bağışıklık sisteminde bozulmalar olması ile karakterizedir.
  • Daha ciddi miktarda eksikliği ise insanlarda saç dökülmesine, ishale, gecikmiş cinsel olgunlaşmaya, iktidarsızlığa, erkeklerde hipogonadizme ve göz ve cilt lezyonlarına neden olur.
  • Kilo kaybı, yaraların gecikmiş iyileşmesi, tat anormallikleri ve zihinsel uyuşukluk da ortaya çıkabilir.

 

Peki Çinkoyu bir kere alsak olur mu? Depolanıyor mu?

Harika olur fakat maalesef vücudumuzun bir çinko depolama sistemi bulunmuyor. Bu nedenle günlük olarak ihtiyacımız kadarını almamız şart.

 

Günlük Olarak Alacağız Ama Ne Kadar Almamız Lazım?

Bu noktada Diyet Referans Alım Miktarları denilen ve bize günlük ihtiyacımız olan miktarı söyleyen rehbere bakmak şart. Bu rehber sayesinde günlük olarak önerilen çinko alım miktarlarını öğrenebiliyoruz. Sizin için aşağıda tablolaştırdım.

 

YaşErkekKadınGebelikEmziklilik
0-6 ay2 mg2 mg
7-12 ay3 mg3 mg
1-3 yaş3 mg3 mg
4-8 yaş5 mg5 mg
9-13 yaş8 mg8 mg
14-18 yaş11 mg9 mg12 mg13 mg
19 yaş üstü11 mg8 mg11 mg12 mg

 

Bu değerlerin günlük alınması gereken miktarlar olduğu unutulmamalıdır.

 

Çinkodan Zengin Besinler

Aslında birçok besin bize çinko sağlayabilir. Bunların en başında istiridye gelmektedir fakat bizim beslenmemizde çok sık yer almadığını biliyoruz.

Yapılan araştırmalara göre toplumun çoğunluğu çinkoyu kırmızı et ve kümes hayvanlarından sağlanan beyaz etten alıyor.

Vejeteryanların İçin Çinko Kaynakları

Fasulye, fındık, kepekli tahıllar, çinko ile zenginleştirilmiş kahvaltılık gevrekler ve süt ürünleri de vücudumuza yeterli çinkoyu almamızı sağlayabilir. Fakat burada dikkat etmemiz gereken bir nokta var. Tam tahıllı ekmekler, tahıllar, baklagiller ve diğer gıdalarda ‘Fitat’ adı verilen ve çinkonun emilimini zorlaştıran bileşenler bulunuyor.

Bu nedenle hayvansal kaynaklardan aldığımız çinko, bitkisel besinlerden aldığımız çinkoya göre vücudumuzda daha iyi emiliyor ve kullanılabiliyor.

 

Aşağıdaki tabloda bazı besinler ve içerdikleri çinko miktarları verilmiştir.

** Besinlerin yenilebilir 100 gramındaki çinko miktarı belirtilmektedir.

BesinOrtalama ÇinkoBesin Ortalama Çinko
Et2 mgPatates0,3 mg
Karaciğer4 mgHavuç0,25 mg
Balık0,5 mgDomates0,2 mg
Süt0,34 mgMakarna0,57 mg
Yumurta0,2 mgPirinç0,3 mg
Peynir2,4 mgBulgur2,08 mg
Badem içi2,5 mgEkmek (beyaz)0,6 mg
Ceviz2,2 mgZeytin0,4 mg
Elma0,09 mgYeşil Sebze0,3 mg
Kuru fasulye1,02 mgMantar1,3 mg
Karnabahar0,29 mg
Buğday2,08 mg

 

Görüldüğü üzere hayvansal kaynaklarda daha fazla bulunuyor. Bunun yanı sıra bir oturuşta 3,5-4 köfte ile yaklaşık 100 gram et tüketimine ulaşabiliyoruz fakat bir oturuşta 100 gram bulgur yemek ne kadar mümkün? Ayrıca bekleme, çözdürme ve pişirme gibi işlemlerde mineral kaybının olduğunu ve toprağın artık o kadar zengin olmadığını düşünürsek bu miktarlara ulaşmamız maalesef oldukça zor.

 

Çinko eksikliği açısından hangi gruplar risk altında?
  • Sindirim sistemi hastalıkları olan (ülseratif kolit, crohn hastalığı ve kısa bağırsak sendromu gibi) insanlar
  • Vejetaryenler
  • Gebe ve emziklilik dönemindeki kadınlar
  • Orak hücreli anemisi olan bireyler
  • Alkol kullanan bireyler

Bu gruplarda ihtiyaç diğer gruplara göre artmıştır veya karşılayacak kaynaklara ulaşımları yoktur. Bu bireylerde çinko yetersizliği doktorlar tarafından değerlendirilip, eksikliğin derecesine göre ek takviye verilmektedir.

Özet;

Çinko vücudumuzdaki çoğu yaşamsal faaliyet için elzem minerallerden biridir. Özellikle bağışıklık sistemindeki etkisi yadsınamaz bir gerçek. Depolanmadığı için her gün almak şart. Besin kaynaklarına baktığımızda istridye, kırmızı et gibi besinler çinkodan zengin olsa da vejeteryanlar için de çinko kaynakları mevcut. Eğer yeteri kadar çinko tüketiminiz yoksa veya çinko eksikliği yönünden risk grubundaysanız supplement şeklinde ek takviye ile alımı önerilebilir.

 

Çinko takviyeleri, besin güvenliği, son tüketim tarihi ve saklanma koşullarından kaynaklı olarak güvenilir bir marka ve güvenilir bir merkezden temin edilmeli. Güvenilir marka ve güvenilir bir kaynaktan sipariş vermek için tıklayınız.